Wat is het ontstaan van IFS Internal Family Systems
Internal Family Systems (IFS) is in de jaren 80 ontwikkeld door de Amerikaanse psychotherapeut Dr. Richard C. Schwartz.
Schwartz was opgeleid als systeemtherapeut en werkte met gezinnen. Hij zag dat het gedrag van een gezinslid vaak te begrijpen was als een reactie op de dynamiek van het hele gezin.
Ontdekking bij cliënten (met eetstoornissen): Tijdens zijn werk met cliënten die stierven of worstelden met eetstoornissen en boulimia, merkte hij dat zij tijdens therapiesessies vaak over zichzelf praatten alsof ze uit verschillende “stemmen” of delen bestonden (bijv. “het ene deel wil eten, maar een ander deel verbiedt het”).
Afwijking van traditionele opvattingen: In plaats van deze stemmen te pathologiseren of te zien als symptomen van een stoornis (zoals een gespleten persoonlijkheid), begon Schwartz naar deze stemmen te luisteren alsof het echte, behulpzame familieleden waren met goede intenties.
Samenvoeging van systemen en meervoudigheid: Hij combineerde de principes van de systeemtherapie (familiedynamiek) met het idee van een multiplo-geest (multiplicity of mind). Zo ontstond het inzicht dat de menselijke psyche werkt als een innerlijk gezin.
Welke rollen of delen worden en dan onderscheiden ?
Managers (Proactieve beschermers)
Managers runnen de dagelijkse show. Hun doel is om je veilig te houden en controle te bewaren zodat je nooit meer gekwetst of afgewezen wordt. Ze zijn proactief en proberen pijn te voorkomen.
- De Criticus: Levert kritiek op jezelf voordat een ander dat kan doen.
- De Pleaser: Cijfert zichzelf weg om harmonie te bewaren en afwijzing te voorkomen.
- De Perfectionist: Zorgt dat alles vlekkeloos verloopt zodat er geen ruimte is voor fouten of kritiek.
- De Planner: Wil alles van tevoren controleren en overdenken om verrassingen uit te sluiten.
Ballingen / Exiles (De kwetsbare delen)
Ballingen zijn de meest gevoelige en vaak jongste deeltjes in ons. Ze dragen de pijn, het trauma, de angst of de schaamte van nare ervaringen uit het verleden (vaak uit de kindertijd).
- Geïsoleerd: Omdat hun pijn zo overweldigend is, worden ze door de Managers weggestopt in een figuurlijke kerker.
- Gevoelens: Ze voelen zich vaak eenzaam, waardeloos, bang of niet goed genoeg.
- Triggers: Als een Balling getriggerd wordt en de pijn naar boven dreigt te komen, schieten de beschermers meteen in actie.
Brandweerlieden / Firefighters (Reactieve beschermers)
Wanneer een Balling ondanks de Managers tóch getriggerd wordt en er emotionele pijn omhoogkomt, rukt de brandweer uit. Hun doel is onmiddellijke afleiding en pijnstilling. Ze reageren impulsief en kijken niet naar de langetermijngevolgen.
- Verslavingen: Alcohol-, drugs-, gok- of eetbuien om de pijn te verdoven.
- Afleiding: Urenlang doelloos scrollen op social media, gamen of bingewatchen.
- Dissociatie: Geestelijk volledig ‘uitchecken’ of gevoelloos worden.
- Woedeuitbarstingen: Extreme boosheid inzetten als schild om de onderliggende kwetsbaarheid te verbergen.
De Dirigent: Het Zelf (The Self)
Het Zelf is geen deel, maar jouw essentie of ware natuur. Het is de innerlijke leider die niet beschadigd kan raken door trauma. Wanneer je ‘in je Zelf’ bent, ervaar je de 8 C’s:
Compassie,
Kalmte (Calmness),
Helderheid (Clarity),
Nieuwsgierigheid (Curiosity),
Zelfvertrouwen (Confidence),
Moed (Courage),
Verbondenheid (Connectedness),
Creativiteit.
Het doel van IFS-therapie is niet om de beschermers of brandweerlieden te elimineren, maar om met compassie (uit het Zelf) naar ze te luisteren, zodat de Ballingen bevrijd kunnen worden van hun zware emotionele lasten.
Zelf ervaren wat er in jou leeft en hoe jij Self weer in control komt ?
Maak een afspraak waarbij we je verschillende delen in kaart brengen en in gesprek gaan met “ze”. Wellicht herken je elementen vanuit NLP delenwerk, systemisch werk, voice dialogue en nog vele ander vormen, dat klopt. Het bijzondere aan deze vorm is dat ik je al begeleider in contact breng met de dirigent (Self) zodat “jijzelf” weer aan het stuur zit en de spreekwoordelijke muziek maakt.
Wie is je gesprekspartner?
Ben ter Horst